The "Bawal Umihi Dito" Sign as a Metaphor of the Pinoy Mentality

Image
One of the many "bawal" signs in the Philippines I remember riding on a trycicle with Tito  Benje, my Filipina wife's uncle.  After overtaking a bus on a double solid line (as Filipinos always do), he said something along the lines of " sa Pilipinas lahat ay pwede", basically meaning that in the Philippines you can do whatever you want and that road signs and markings are, more often than not, mere decorations. Bawal Umihi Dito, Bawal Magtapon ng Basura Dito.... One of the features of the Philippine landscape is the huge amount of signs that remind people that urinating against a public or private wall, on a sidewalk or against a pole and disposing of the garbage on the side of the road, in a river or a canal is not socially acceptable and that the offender might (theoretically) be given a multa, should a  buwaya be around. My bayaw told me in a very straightforward manner that Filipinos love urinating and disposing of their garbage exactly there where a sign s

Mga Pang-uri at mga Panlaping Maka-uri sa Wikang Tagalog

 MGA PANG-URI

Ang isang importanteng bahagi ng pagsasalita ay ang mga pang-uri.

Ang mga pang-uri ay nagbibigay ng impormasyon tungkol sa isang pangngalan.

Gaya ng binanggit ko sa post tungkol sa mga pangngalan, ang isang pangngalan ay ang isang salitang tumutukoy sa:

Isang persona ex presidente
Isang lugar ex kusina
Isang ideya o konsepto ex katalinuhan
Isang hayop ex aso
Isang bagay ex mesa
Ang mga pang-uri ay nagbibigay ng impormasyon tungkol sa isang pangngalan. Halimbawa ang isang mesa ay may iba't ibang katangian: may mga mesa na maganda, may mesa na pangit. Sa katulad na paraan may mga tao na pangit, maganda, matalino, bobo etc.

Para bumuo ng isang pang-uri kadalasang ginagamit ang isang panlaping makauri. Mayroon din maraming pang-uri na hindi nangangailangan ng panlapi gaya ng bobo, pangit at marami pa.

Ang iba naman ay nangangailangan ng panlapi tulad halimbawa ang pang-uring mabuti

MGA PANLAPING MAKA-URI

1 ma- pagkakaroon ng katangian na nasa salitang-ugat
Halimbawa: maganda=pagkakaroon ng ganda

2. maka- nagbibigay ng ideya ng pagkiling o pagkahilig sa bagay na nasa salitang-ugat
Halimbawa: makalaman=may hilig para sa mga pagnanasa ng laman

3. maka- nagbibigay ng ideya ng isa na may kakayahang gawin ang nasa salitang-ugat
Halimbawa: makadurug-puso=may kakayahang durugin ang puso

4. mala- nagbibigay ng ideya ng pagiging gaya ng kung ano ang itinatawid ng salitang-ugat
Halimbawa: malasibuyas=gaya ng sibuyas

5. mapag- tumutukoy sa isang ugali
Halimbawa: mapagbiro=may ugali na magbiro

6. mapang~ mapan~ mapam~ isa na regular na gumagawa ng tinutukoy ng salitang-ugat
Halimbawa: mapang-away= isa na regular na nagsasangkot ng sarili sa awayan

7. pala- isa na laging gumagawa ng tinutukoy ng salitang-ugat
Halimbawa: palaisip=lagi nag-iisip, sobra nag-iisip

8. pang-~ pan-~ pam- tumutukoy sa instrumental na paggamit
Halimbawa: pampatibay=upang patibayin

Ang mga salita na nagsisimula sa pam- ay pwede kapwa ituring pangngalan o pang-uri. Sa halimbawang nasa itaas, kung sinasabi ko "pampatibay na salita" ang pampatibay ay isang pang-uri dahil nagbibigay ng impormasyon tungkol sa pangngalang "salita". Kung sasabihin ko "kailangan ko ang isang pampatibay" sa pagkakataong ito ang salitang pampatibay ay ang isang pangngalan.

9.-an~ han pagkakaroon ng katangian na nasa salitang-ugat nang higit sa karaniwang dami, laki o tindi
Halimbawa: duguan=mahilig sa dugo ex duguan ang pag-iisip, marahas na tao

10. in- tulad sa tinutukoy ng salitang-ugat
Halimbawa: sinampalok=tulad ng sampalok

11. in/-hin katangian ng isa na madaling nagkakaroon ng tinutukoy ng salitang-ugat
Halimbawa: lagnatin=isa na madaling nilalagnat

12. ma- -in/-hin isa na nagtataglay sa malaking antas ng katangian na nasa salitang-ugat
Halimbawa: maawain=may maraming awa

Comments

Popular posts from this blog

"Isang Kahig Isang Tuka"

Mga Pangngalan at mga Panlaping Maka-ngalan sa Wikang Tagalog

Kung Bakit Takot sa Akin ang mga Unggoy sa Pilipinas